Coronavirus

Een nieuw coronavirus (Covid-19) is opgedoken in de regio Wuhan in China. Sindsdien heeft het virus zich verspreid naar andere landen, met name in Europa, en is het nu aanwezig in België. Deze pandemie roept veel vragen op. We bespreken hier de gevolgen die de gezondheidscrisis kan hebben voor de bescherming van de privacy en voor de preventie en bescherming op het werk.

Preventie en bescherming

Om de ondernemingen bij te staan bij de stapsgewijze heropbouw van de economische activiteiten hebben sociale partners van de Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het Werk, de Beleidscel van de Minister van Werk en experten van de FOD Werkgelegenheid in overleg een generieke gids  uitgewerkt. 

Deze gids reikt een kader met maatregelen aan die op maat moeten worden ingekleurd door de onderscheiden sectoren en door elke werkgever, om er voor te zorgen dat activiteiten opnieuw kunnen worden opgestart in zo veilig en gezond mogelijke omstandigheden, zodat een nieuwe piek van coronagevallen kan worden vermeden.

Naast de generieke gids is op basis van gesprekken tussen de sociale partners een sectorgids ontwikkeld. Naarmate de situatie evolueert, zal deze gids uiteraard moeten worden aangepast aan de richtlijnen en aanbevelingen van de autoriteiten.

Covid 19 of niet, elke werkgever moet te allen tijde de wetgeving inzake preventie en bescherming op het werk naleven door de veiligheid en het welzijn van zijn werknemers te waarborgen. ICB heeft bovendien tal van instrumenten ontwikkeld om bedrijven in de sector te helpen zich aan dit thema te wijden.

Gezien de zeer snelle verspreiding van het virus leggen de autoriteiten de bedrijven die nog steeds kunnen opereren en waarvoor telewerken niet kan worden overwogen, in de eerste plaats de verplichting op dat het personeel afstand moet houden.

Ten slotte heeft de FOD Werkgelegenheid in het kader van de crisis een checklist gepubliceerd om de bedrijven te helpen bij het nemen van maatregelen of het evalueren van de maatregelen die ze hebben genomen met betrekking tot het coronavirus.

Deze maatregelen omvatten de door de WHO aanbevolen maatregelen, met name:

  • het voorzien van propere en hygiënische werkplekken (zoals bureautafels, toetsenborden) door deze regelmatig te ontsmetten;
  • handontsmettingsmiddelen voorzien op zichtbare plaatsen voor een goede handhygiëne bij het personeel.
  • Op de werkplek papieren zakdoekjes ter beschikking stellen voor personeelsleden die hoesten of niezen;
  • werknemers informeren dat ze zich met ziektesymptomen zoals hoest en/of koorts beter niet naar de werkplek begeven;
  • thuiswerken mogelijk maken;
  • instructies voorzien voor het geval dat iemand ziek wordt en mogelijk het coronavirus heeft opgelopen.

Hier is de checklist om te downloaden:

Om de verspreiding van dit virus op de werkplek te voorkomen, moeten verschillende maatregelen worden genomen. Wat moet u op bedrijfsniveau doen en hoe moet u reageren als een van uw medewerkers symptomen vertoont of ziek wordt verklaard? We hebben een modelactieplan opgesteld dat u zal helpen om effectief met besmette werknemers om te gaan.  

GDPR en beheer van werknemers die mogelijk besmet zijn met Covid-19

De werkgever zal zowel de wettelijke verplichting moeten respecteren om de gezondheid van zijn werknemers te beschermen (artikel 20, 2° van de wet van 3 juli 1978 betreffende arbeidsovereenkomsten) als de vereisten inzake de bescherming van de persoonlijke levenssfeer.

Gegevens over de gezondheid van een persoon worden als gevoelig beschouwd. Concreet betekent dit dat deze gegevens beter beschermd zijn. De verwerking van dergelijke gegevens is in principe verboden. Toch is het mogelijk om dergelijke gegevens te verwerken als:

- De betrokkene zijn of haar toestemming heeft gegeven;

- Verwerking toegestaan is door de Belgische of Europese regelgeving in het kader van verplichtingen of rechten die specifiek zijn voor de werkgever of de werknemer;

- De persoon zijn of haar gegevens openbaar heeft gemaakt.

Tot slot mag men de algemene beginselen niet uit het oog verliezen, zoals de beperking van het gebruik van de gegevens (binnen het kader van Covid-19), de beperking van het aantal gegevens tot het strikte minimum, voorafgaande informatieverstrekking aan de betrokkenen...

Geen theorie meer, hoe zit het met de praktijk?

Kunt u de temperatuur van uw werknemers in de gaten houden of hen vragen een medische vragenlijst in te vullen?

De Belgische gegevensbeschermingsautoriteit heeft geoordeeld dat het eenvoudigweg nemen van de temperatuur, indien dit niet gepaard gaat met de registratie of de verwerking van persoonsgegevens, is toegestaan. Toch moet het gebruik van deze informatie worden beperkt, omdat een werknemer niet automatisch terug naar huis kan worden gestuurd als hij koorts heeft. Veel dragers van Covid 19 zijn in feite asymptomatisch. De invoering van maatregelen die de privacy van anderen aantasten, maakt het niet automatisch mogelijk om alle gevallen van besmetting te identificeren.

Wij raden u aan om prioriteit te geven aan maatregelen om werknemers te sensibiliseren. U kan hen vragen alle relevante informatie onder uw aandacht te brengen, zoals reizen naar het buitenland, symptomen, contact met geïnfecteerde personen, enz.

Zijn uw medewerkers verplicht u te informeren in geval van mogelijke besmetting?

Artikel 17, 4° van de Arbeidsovereenkomstenwet verplicht de werknemer zich te onthouden van alles wat nadelig kan zijn voor zijn eigen veiligheid, die van zijn collega's of die van zijn werkgever. Op basis van deze bepaling kan worden gesteld dat werknemers verplicht zijn hun werkgever op de hoogte te stellen van elke situatie die kan leiden tot de verspreiding van het virus, zodat de werkgever de nodige maatregelen kan nemen.

Kunt u de identiteit van een (verdachte) werknemer delen?Gegevens met betrekking tot de gezondheid van een werknemer worden normaal gesproken strikt vertrouwelijk behandeld. Dit is een van de redenen waarom u niet op de hoogte bent van de reden waarom een werknemer u een medisch getuigschrift heeft gegeven. In het geval van Covid 19, een zeer besmettelijke ziekte, kunnen deze beginselen echter opnieuw worden onderzocht, rekening houdend met de verplichtingen van de werkgever op het gebied van preventie en bescherming op het werk. U zou dus de identiteit van een werknemer kunnen bekendmaken, maar alleen als dit noodzakelijk is om andere werknemers te beschermen (bijvoorbeeld het identificeren van de werknemers die in contact zijn geweest met de besmette werknemer). De noodzaak om de identiteit van de geïnfecteerde persoon bekend te maken, moet worden geanalyseerd; dit mag niet automatisch gebeuren.